Tarixim ilə fəxr edirəm!


Keçmişimizi unutmaq olmaz
 
AnasayfaTakvimGaleriMVSAxtarİstifadəçi siyahısıİstifadəçi qruplarıQeydiyyatdan keçinGiriş

Paylaş | 
 

 ŞİRVANŞAHLAR DÖVLƏTİ

Əvvəlki mövzu Sonrakı mövzu Aşağa gitmek 
MüəllifIsmarıc
VƏKİL CƏFƏRLİ

avatar

İsmarıc sayı : 79
Kayıt tarihi : 29/11/11

Yeni mövzuMövzu: ŞİRVANŞAHLAR DÖVLƏTİ   Çər. Dek. 14, 2011 9:02 am

Şirvanşahlar dövləti



Şirvanşahlar dövləti
8611539



Şirvanşahlar dövlətinin ərazisi
PaytaxtŞabran
Şamaxı
Bakı
Dil(lər)ərəb dili
fars dili
türk dili
DinSünni islam
Pul vahididirhəm, dinar
Əhalisitürklər, tatlar, yəhudilər, ərəblər
İdarəetmə formasıMonarxiya
SülaləMəzyədilər, Kəsranilər, Dərbəndilər
Varislik
Qafqaz Albaniyası
Səfəvilər dövləti
Ən qədim tarixQədim tarixOrta əsrlərMüasir tarixHərəkatlar
Azərbaycan tarixi

Bu məqalələr ölkə seriyasındandır


Aratta
Lulubi
Kuti
Turukki
Sak çarlığı
Manna
Midiya
Atropatena
Qafqaz Albaniyası
Şirvanşahlar dövləti
Sacilər dövləti
Salarilər dövləti
Şəddadilər dövləti
Rəvvadilər dövləti
Böyük Səlcuq İmperiyası
Atabəylər dövləti
Elxanilər dövləti
Cəlayırlar dövləti
Qaraqoyunlular
Ağqoyunlular
Səfəvilər
Əfşarlar
Qacarlar
Azərbaycan xanlıqları
Azərbaycan sultanlıqları
Azərbaycan Demokratik Respublikası
Azadıstan
Azərbaycan SSR
Azərbaycan Milli Hökuməti
Azərbaycan Respublikası
Pavlikanlar hərəkatı
Xürrəmilər hərəkatı
Gəncə qiyamı


Azərbaycan portalı
g m r

Şirvanşahlar dövləti – əsasən indiki Azərbaycan Respublikasının və qismən indiki Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikası ərazisində vaxtilə mövcud olmuş dövlət. Şirvanşahlar sülaləsi tərəfindən idarə edilmişdir. Bu dövlətin ərazisi şərqdə Dərbənddən Kür çayı mənsəbinə qədər Xəzər dənizi sahilərindəki ərazilərdən başlayaraq, Şirvan tarixi vilayəti ilə yanaşı, qərbdə bəzən Gəncə şəhərinə qədər uzanmış, ayrı-ayrı vaxtlarda Şəki və Qarabağı o cümlədən Beyləqanı da əhatə etmişdir. Paytaxtı Şamaxı (bir müddət Bakı) olmuşdur.


Mündəricat



Tarixi coğrafiyası



Antik müəlliflər Şirvanın adını çəkmirlər. Bu ad Sasanilər dövründən məlumdur. VI əsrin 1-ci yarısında ŞabranGilgil çayları arasında Sasanilər tərəfindən yaradılmışdı. Sasani hökmdarı I Xosrov şimal sərhədlərini qorumaq üçün sərhəd boyunda yerləşən ayrı-ayrı əyalətlərə qohumlarından hakimlər təyin etdi. Şah titulu verilmiş bu hakimlər arasında digərləri ilə yanaşı Şirvanşahların da adları sadalanır.[1] Bu vilayətlərin siyahısı, ehtimal ki, Albaniyanın Sasanilər vaxtında inzibati cəhətdən mərzbanlıqlara bölündüyü dövrdən qalmışdır. Ərəblərin dövrundə və sonralar həmin vilayətlər Şirvan dövlətinin tərkiibnə daxil idi.

Ərəblər dövründə (X əsr və sonralar) Şirvanın sərhədləri şimalda Qafqaz dağlarının cənub-şərq ətəkləri, cənub-qərbdə onu ArrandanMuğandan ayıran Kür çayı, şimal-qərbdə Qanıx (ərə qohumlarından hakimlər təyin etdi. Şah titulu verilmiş bu hakimlər arasında Şirvanşah da var idi. Əl-Bəlazuri Şirvanşah adını Xosrov Ənuşirəvanın Şərqi Zaqafqaziyaya təyin etdiyi xırda padşahlar sırasında çəkir. [2] İbn Xordadbeh ilk Sasani şahənşahı Ərdəşirin (224 - 241-ci illər) vilayət hakimlərinə verdiyi şiriyanşah (şiranın bir variantı) titulunun adını çəkir.[3]

Şirvan ölkəsinin adı çəkilən ən qədim mənbə "Erməni coğrafiyası"dır, burada Şirvanın coğrafı mövqeyi verilmişdir. "Aşxaratsuys"da - "VII əsr erməni coğrafiyası"nda VII əsrin ikinci yarısında Albaniyanın mərzbanlar - Sasani canişinləri oturan 11 vilayəti arasında Bazkan (Balasakan), Dərbənd, Çola, Təvəspark (Təbərsəran), Şirvan (Şruan), Xoruan (Xsrvan Ehtimal ki,Alazan) çayı, Şərqdə Xəzər dənizi idi. XIV əsrin birinci yarısında (1340-cı il) Həmdullah Qəzvini yazırdı: "Şirvan ölkəsi Kür sahillərindən Dərbəndə (Bab əl-Əbvab) qədər uzanır."[4]

Əhalisi

Əsas məqalə: Şirvanşahlar dövlətinin əhalisi

Şirvan hələ qədimdən müxtəlif yerli tayfalar və gəlmə köçərilərlə məskunlaşmışdı. Bunu yazan mənbələrlə yanaşı, arxeoloji və toponimik materiallar da sübut edir. Orta əsr müəllifləri eramızın başlanğıcından Şirvana türkdilli hunlar, sabirlərxəzərlərin yürüşləri barədə məlumat verirlər. Köçərilərin basqınlarından qorumaq məqsədi ilə Sasani hökmdarları I QubadI Xosrov Ənuşirəvan Şirvana Lahican, Təbəristan, Gilan və sair əyalətlərindən irandilli tayfa köçürmüşdü. Türkdilli tayfaların Şirvana axını VI əsrdə xüsusilə güclənmişdi. Həmin dövrdə Qafqazda ən qüdürətli tayfa birliyi Dağıstan ərazisində yaşayan sabirlərə məxsus idi. Onlar Şirvanı və Arranı tutub keçmiş məkanları olan DərbəndQəbələ zonasına yayılmışdılar. Təqribən I əsrdə orada yaşayan sabirlərin bir qismi yeli əhali ilə qaynayıb qarışaraq oturaq həyata keçmişdir. Şimali Qafqazda yaşayan türk tayfa ittifaqına qalib gələn I Xosrov Ənuşirəvan əsir alınmış 3 min hərbi başçını, o cümlədən ailələri ilə birlikdə 50 min nəfərdən ibarət türk döyüşçüsünü Arran və Şirvanda yerləşdirdi. Türkdilli tayfaların Şirvanda məskunlaşması prosesi intensiv olaraq davam etmişdir. VII əsrdə ərəb sərkərdəsi Mərvan ibn Məhəmməd əsir aldığı 40 min xəzəri SamurŞabran arasındakı əraziyə köçürmüşdü.

Əvvələ qayıt Aşağa gitmek
İstifadəçi mə`lumatlarına bax
torres

avatar

İsmarıc sayı : 198
Kayıt tarihi : 02/11/11
Yaş : 19
Şəhər/ölkə : AZERBAYCAN/BILESUVAR

Yeni mövzuMövzu: Geri: ŞİRVANŞAHLAR DÖVLƏTİ   Çər. Dek. 14, 2011 9:03 am

maraqlidir
Əvvələ qayıt Aşağa gitmek
İstifadəçi mə`lumatlarına bax
 
ŞİRVANŞAHLAR DÖVLƏTİ
Əvvəlki mövzu Sonrakı mövzu Əvvələ qayıt 
1 səhifə (Cəmi 1 səhifə)

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdakı ismarıclara cavab verə bilməzsiniz.
Tarixim ilə fəxr edirəm! :: Ümumi :: Məlumat-
Keç: